Wegetarianizm jako
sposób żywienia - za i przeciw
Mgr
inż. Małgorzata Różańska
Specjalista ds.
żywienia człowieka i dietetyki
Wegetarianizm to sposób żywienia polegający na rezygnacji lub ograniczeniu produktów pochodzenia zwierzęcego. W zależności od rodzaju dieta wegetariańska opiera się wyłącznie na produktach roślinnych lub połączonych z niektórymi grupami żywności pochodzenia zwierzęcego.
Odmianami wegetarianizmu są:
- weganizm (spożywanie produktów pochodzenia wyłącznie roślinnego),
- witarianizm (dopuszczalne są tylko i wyłącznie warzywa i owoce w postaci surowej),
- frutarianizm (polegający na żywieniu się wyłącznie owocami surowymi),
- dieta makrobiotyczna (opierająca się na produktach niskoprzetworzonych takich jak zboża oraz warzywa i owoce),
oraz mniej radykalne:
- laktowegetarianizm (z produktów pochodzenia zwierzęcego dopuszczalne są mleko i jego przetwory)
- laktoowowegetarianizm (z produktów zwierzęcych oprócz mleka i przetworów mlecznych spożywane mogą być jaja oraz tłuszcze zwierzęce)
- laktoowopescowegetarianizm (dieta laktoowowegetariańska włączająca owoce morza i ryby)
- semiwegetarianizm (odmiana wegetarianizmu dopuszczająca uzupełnianie diety jajami, produktami mlecznymi, rybami i niewielkimi ilościami drobiu)
Konsekwencje
zdrowotne wegetarianizmu
Dzięki temu, że w diecie wegetariańskiej jest niewielki udział cholesterolu, nasyconych kwasów tłuszczowych, a wysoka podaż warzyw i owoców, niskie jest ryzyko chorób układu krążenia i nadciśnienia tętniczego. Wegetarianie rzadko są otyli. Dieta wegetariańska charakteryzuje się wysoką zawartością błonnika, co skutkuje tym, że wegetarianie rzadziej niż mięsożercy skarżą się na zaparcia i hemoroidy. Ponadto istnieje mniejsze prawdopodobieństwo zachorowania na nowotwory (m.in. jelita grubego, sutka, płuc), kamicę nerkową i kamicę pęcherzyka żółciowego.
Jednak dieta wegetariańska sprzyja niedoborom z powodu niewystarczającego spożycia niektórych składników pokarmowych. Białko pochodzące z produktów roślinnych nie jest białkiem pełnowartościowym. Dlatego wśród osób stosujących dietę wegetariańską, a zwłaszcza jej radykalne odmiany, istnieje ryzyko niedożywienia białkowego. Żywność wyłącznie roślinna nie dostarcza witaminy B12, a żelazo pochodzenia roślinnego nie jest tak samo wartościowe i dostępne dla organizmu jak to pochodzące z produktów zwierzęcych. Dlatego wśród wegetarian istnieje zwiększone ryzyko niedokrwistości i zaburzeń neurologicznych. Te odmiany wegetarianizmu, które wykluczają mleko i produkty mleczne, niosą ze sobą niebezpieczeństwo niedoboru wapnia, tym samym zwiększając ryzyko krzywicy, osteoporozy i osteomalacji.
Wegetariańskie menu bardzo często wymaga wzbogacenia w suplementy witaminowe i składniki mineralne. Diet wegetariańskich nie powinny stosować dzieci, młodzież oraz kobiety ciężarne i karmiące. Wegetarianki podczas ciąży i karmienia piersią, powinny szczególną uwagę zwrócić na podaż żelaza w diecie. Pokrycie zapotrzebowania na ten składnik w czasie ciąży i laktacji jest niezmiernie ważne dla prawidłowego rozwoju umysłowego i fizycznego dziecka. Im bardziej radykalne odmiany wegetarianizmu tym większe ryzyko niedoborów pokarmowych i ogólnego niedożywienia.
Foodarea – Poradnia dietetyczna
Tel. 606 – 121 – 162